Na czym polega terapia skoncentrowana na rozwiązaniach?

Na czym polega terapia skoncentrowana na rozwiązaniach?

Istnieje wiele metod radzenia sobie z problemami psychicznymi, a jednym z kluczowych jest psychoterapia. Przybiera ona rozmaite postacie w zależności od tego, czego na daną chwilę potrzebuje pacjent. Wiele osób może zastanawiać się, co to jest terapia skoncentrowana na rozwiązaniach. Otóż TSR to nurt terapeutyczny, zgodnie z którym to pacjenci sami doskonale wiedzą, na czym polega ich problem. W rezultacie są oni w stanie dostrzec potencjalne rozwiązania, dzięki czemu działają zamiast myśleć o problemach lub ograniczeniach.

Terapia TSR – co to jest i dla kogo?

Badania pokazują, że psychoterapia skoncentrowana na rozwiązaniach jest skutecznym sposobem leczenia szerokiego spektrum schorzeń psychicznych. Pomaga ludziom przezwyciężyć takie problemy jak:

• zespół stresu pourazowego (PTSD),
• depresja,
• fobie,
• zaburzenia lękowe (w tym zaburzenia paniczne i obsesyjno-kompulsywne).

Należy pamiętać, że TSR nie jest odpowiednia dla wszystkich – najlepiej sprawdza się wtedy, gdy pacjent chce długotrwałej zmiany, ale ma ograniczony czas. W niektórych przypadkach terapia ta może być nawet szkodliwa, jeśli skupia się wyłącznie na celach krótkoterminowych zamiast zająć się podstawowymi problemami, z jakimi boryka się chory, takimi jak depresja czy trauma. TSR może być wykorzystywane dla dzieci, a także dla dorosłych.

Krótkoterminowa terapia skoncentrowana na rozwiązaniach

Metoda skoncentrowana na rozwiązaniach jest strategią krótkoterminową. TSR z pewnością nie zastępuje innych sposobów leczenia. Zamiast tego powinna być stosowana jako część szerszego planu, który obejmuje inne formy opieki – takie jak leki lub terapia behawioralna – aby zapewnić uzyskanie jak najlepszych wyników. Techniki TSR pomagają pacjentom zmieniać niekorzystne dla nich wzorce myślenia i zachowania. Są oni zachęcani do wyznaczania własnych celów i agendy sesji – na przykład poprzez określenie sytuacji, z którą chcą sobie poradzić. Omawiane problemy mogą dotyczyć zarówno życia osobistego, jak i zawodowego.

Zalety terapii w nurcie TSR

Korzystanie z różnych form technik w TSR może przynieść wiele korzyści, do których należy między innymi:

• odkrycie potęgi pozytywnego myślenia, głównie poprzez skupienie się na pozytywnych stronach życia, zdolnościach i umiejętnościach;
• proaktywna postawa pacjenta, który sam określa program, tempo i cele terapii, mając przy tym możliwość reagowania na bieżąco na wydarzenia życiowe poprzez ich analizowanie;
• krótsze ramy czasowe, wynikające głównie z tego, że ta forma terapii jest niezwykle elastyczna, a więc można zakończyć ją nawet po kilku spotkaniach, jeśli tylko nie widzi się odpowiednich efektów;
• zorientowanie na wynik, czyli jak największa chęć uzyskania poprawy w określonym obszarze, co motywuje chorego do czynienia jeszcze większych starań.

Podstawowe założenia TSR

Filozofia centralna TSR może zostać zawarta w trzech punktach

1. Szukanie rozwiązań. Kluczem terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach jest pomoc w skupieniu się na sposobach poprawy swojego życia i pójścia do przodu zamiast rozwodzenia się nad problemami, które trzymają daną osobę w przeszłości.
2. Bycie autorytetem dla samego siebie. To pacjent decyduje o tym, w jaki sposób rozwiąże swój problem, wie on bowiem najlepiej, z czym tak naprawdę się zmaga. Takie podejście pozwala również podbudować swoją samoocenę oraz dostrzec, jak wiele zależy od danej osoby.
3. Nic na siłę. Może się to wydawać nieco zaskakujące, ale terapia zorientowana na wyniki wcale nie zmusza do szukania rozwiązań każdego problemu. Może to bowiem doprowadzić jedynie do pojawienia się dodatkowych komplikacji. Zamiast tego warto czasami odpuścić i pozwolić rzeczom toczyć się własnym rytmem.

Relacja z terapeutą

Terapeuci stosujący tego typu podejście wierzą, że każda osoba ma zdolność do rozwiązywania własnych problemów. Rolą terapeuty jest pomóc ludziom rozpoznać, że mają tę zdolność, a następnie zapewnić im zasoby, które pomogą im skutecznie z niej korzystać. Podejście to nazywane jest terapią skoncentrowaną na rozwiązaniach, ponieważ nacisk kładziony jest na identyfikację i wdrażanie rozwiązań problemów, a nie na koncentrowaniu się na niepowodzeniach. Terapeuta nie skupia się na omawianiu problemów lub przyszłości klienta, ale raczej na tworzeniu celów na przyszłość i pomaganiu w ich realizacji. Działa raczej jako konsultant niż ekspert czy autorytet.

Relacje terapeutyczne w psychoterapii TSR mogą przybierać różne formy, jak na przykład relacja goszczenia i narzekania. W tym pierwszym przypadku pacjent udaje, że tak właściwie nie ma żadnych problemów, a do udziału w terapii został niejako przymuszony przez inną osobę. Relacja narzekania przejawia się z kolei bezradnością, a dokładniej tym, że pacjent obwinia inne osoby za swoje problemy. Celem terapeuty jest z kolei wypracowanie relacji współpracy. Osoby oferujące zajęcia z zakresu terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach powinny mieć w tym zakresie odpowiednie doświadczenie, a przynajmniej solidne wykształcenie kierunkowe.