Jak działa psychoterapia psychodynamiczna?

Jak działa psychoterapia psychodynamiczna?

Psychoterapia psychodynamiczna to podejście, które skupia się na myślach, uczuciach i emocjach. Jej celem jest uzyskanie wglądu w swoje nieświadome procesy, dzięki czemu można dokonać pozytywnych zmian w zachowaniu. Uporanie się z demonami przeszłości rozwiązuje wiele problemów – teraz i w przyszłości.

Terapia psychodynamiczna – założenia

Zgodnie z główną myślą tego podejścia za codzienne zachowania, myśli i uczucia odpowiadają nieświadome procesy. Przejawiają się one między innymi poprzez mechanizmy obronne. Są to automatyczne reakcje psychologiczne mające na celu ochronę przed odczuwaniem niepokoju lub strachu w mało komfortowych sytuacjach, na przykład wtedy, gdy doświadcza się krytyki. Często ich źródłem są pewne bolesne wydarzenia z przeszłości. Osoby decydujące się na tego rodzaju leczenie chcą z powrotem odzyskać kontrolę nad własnym życiem, jednak czują, że bolesne odczucia, wspomnienia lub bliżej nieokreślone procesy myślowe powstrzymują ich przed działaniem zgodnie z własną wolą.

Jak działa psychoterapia psychodynamiczna?

Specjalista pomaga pacjentowi zidentyfikować podświadome procesy głównie poprzez rozmowę. Podstawę tego, jak działa terapia psychodynamiczna, stanowi teza Freuda, według której osobowość człowieka składa się z trzech głównych elementów:

1. świadomego ego,
2. nieświadomego id,
3. superego, które pełni rolę cenzora, stale kontrolującego id.

Żeby pomóc pacjentowi w uwolnieniu się spod jarzma hamujących go przekonań, terapeuta często dąży do tego, aby osłabić rolę superego. Chce w ten sposób rozwiązać wewnętrzne konflikty, które często wynikają ze sprzeczności pomiędzy własnymi potrzebami a przekonaniami na temat tego, jak należy się zachowywać i jak powinno się myśleć, czuć oraz mówić. W terapii psychodynamicznej uwzględnia się również odkrycia innych ekspertów, w tym przedstawicieli teorii relacji z obiektem, psychologii self oraz ego.

Strategia leczenia obejmuje dwa podejścia:

• ekspresywno-wglądowe – psycholog dąży do tego, aby jak najbardziej zaangażować pacjenta w rozwiązywanie własnego problemu, na przykład poprzez skonfrontowanie go z pewnymi faktami, próbę interpretacji lub klaryfikacji;
• wspierające – działania skupiają się przede wszystkim na udzielaniu odpowiedniego doradztwa, edukacji oraz pomocy we właściwej ocenie rzeczywistości.

Jak wygląda spotkanie z psychoterapeutą? Terapia psychodynamiczna w praktyce

W podejściu  psychodynamicznym niezwykle istotne jest zbudowanie właściwej relacji ze specjalistą. Więź powinna opierać się na całkowitym zaufaniu, aby możliwe było rozpracowanie nawet najbardziej wstydliwych myśli i przeżyć pacjenta. Spotkania zawsze odbywają się na żywo, maj formę psychoterapii indywidualnej. Sesja przyjmuje formę swobodnej rozmowy, podczas której pacjent dzieli się ze specjalistą swoimi przemyśleniami oraz fantazjami bez jakiegokolwiek zahamowania.

Dużą uwagę poświęca się analizie snów, które mogą stanowić wyraz nieświadomych pragnień. W trakcie zwierzeń terapeuta stara się naprowadzać pacjenta na właściwą drogę tak, aby uzyskać od niego jak najwięcej informacji. Gdy rozmówca zacznie opowiadać o najbardziej dotkliwych dla niego o przeżyciach, następuje tzw. korekta doświadczenia emocjonalnego. Polega ona na tym, że pacjent, wspominając dane przeżycie, najczęściej z udziałem członka rodziny lub przyjaciela, jeszcze raz go doświadcza. W ten sposób przenosi negatywne emocje z ważnej dla niego osoby na terapeutę. Dochodzi wówczas do trwałej zmiany w jego wspomnieniach, a tym samym – w podświadomych procesach.

Psychoterapia psychodynamiczna – co leczy?

Podejście psychodynamiczne przynosi efekty w terapii osób, które w przeszłości, na dowolnym etapie życia, doświadczyły pewnej traumatycznej sytuacji, odciskającej na nich swoje piętno do dziś. Poleca się je zatem u pacjentów cierpiących na zaburzenia nastroju, osobowości, odżywiania oraz problemy lękowe. Stosuje się je do terapii syndrom stresu pourazowego, a także w niektórych przypadkach jako sposób na leczenie depresji. Leczenie można praktykować w połączeniu z innymi metodami, w tym w szczególności z farmakoterapią. Poza tym z tego podejścia powinny również skorzystać osoby, które nie zostały zdiagnozowane jako chore, jednak wciąż cierpią z powodu bolesnych przeżyć, takich jak utrata bliskiej osoby, zakończenie związku lub molestowanie.

Jak działa terapia psychodynamiczna i kiedy można spodziewać się jej efektów?

Czas trwania terapii jest uzależniony od wielu czynników, w tym przede wszystkim od stanu pacjenta, a także rodzaju i poziomu nasilenia problemów. Duże znaczenie ma także chęć pacjenta do wprowadzenia zmian w swoim życiu, a także szczere dzielenie się z ekspertem swoimi odczuciami. Celem spotkań jest w końcu poznanie nieuświadomionych popędów, które często objawiają się poprzez pewne wstydliwe myśli lub tłumione zachowania. Żeby uzyskać oczekiwane efekty, należy odbywać spotkania z częstotliwością co najmniej raz w tygodniu. Istotne jest to, aby cała terapia była prowadzona przez jednego psychologa lub psychoterapeutę. Standardowo czas leczenia wynosi od pół roku do nawet kilkunastu miesięcy.