Superwizja – co to takiego?

Superwizja – co to takiego?

Superwizja – co to takiego?

Czym jest superwizja? To obcobrzmiące słowo to nazwa metody stosowanej w psychoterapii i innych czynnościach związanych z troską o zdrowie psychiczne. Superwizja, jak wskazuje definicja, to spotkanie psychoterapeutów, którzy rozmawiają o pracy z pacjentem, wymieniają się spostrzeżeniami i przemyśleniami na temat konkretnego przypadku w terapii. 

Rozmowa odbywa się pomiędzy superwizorem a terapeutą, który chce omówić konkretne przypadki, z jakimi ma do czynienia w swojej pracy. Mogą to być spotkania indywidualne lub grupowe – ich forma zależy od potrzeb superwizantów.

W dzisiejszym artykule przyjrzymy się bliżej temu tematowi, starając się odpowiedzieć na pytanie, co to jest superwizja w psychoterapii i jaką rolę odgrywa w procesie leczenia pacjenta, a także kim jest superwizor.

Superwizor – ko to jest?

Po krótkim wyjaśnieniu, czym jest superwizja w psychologii, zajmijmy się przez chwilę osobą superwizora – kto to jest i jaką rolę pełni w psychoterapii? Najprościej mówiąc, jest to psychoterapeuta z dużym doświadczeniem, który uzyskał stosowny certyfikat superwizora psychoterapii. Ten tytuł poprzedzony jest latami praktyki oraz wieloma godzinami poświęconymi własnej superwizji. Dzięki swojej wiedzy i obyciu jest w stanie udzielać rad i naprowadzać młodszych psychoterapeutów, tak, by mogli spojrzeć na przypadek swojego pacjenta z nieco innej perspektywy.

Jakie korzyści dla psychoterapeuty przynosi superwizja?

Taka szczera i konstruktywna rozmowa pozwala superwizantowi zdystansować się do sprawy i ze spokojem przyjrzeć się własnej pracy oraz metodom, które są stosowane podczas terapii. Niekiedy po rozmowie z superwizorem psychoterapeuta dochodzi do nowych wniosków, których wcześniej nie dostrzegał. To z kolei pozwala psychoterapeucie zdobyć doświadczenie i kolejne umiejętności prowadzenia terapii, które w późniejszym czasie może wykorzystać w codziennej pracy. W znacznym stopniu przekłada się to na poznawanie nowych metod terapeutycznych oraz osiąganie lepszych, zauważalnych wyników widocznych podczas pracy z pacjentem. Superwizje, w zależności od rodzaju, mogą przebiegać w konkretnym nurcie. Dobrze, jeśli superwizja psychologa odbywa się ze specjalistą pracującym w takiej samej formie, w jakiej prowadzona jest terapia u konkretnego pacjenta. Pozwala to lepiej zwrócić uwagę na niektóre aspekty oraz trafniej sformułować pytania, jakie można zadać.

Superwizje pomagają również psychoterapeucie zauważyć, zrozumieć i przepracować swoje emocje, towarzyszące mu podczas sesji terapeutycznych z pacjentem. Jest to element etyki psychologicznej – każdy ceniony psychoterapeuta powinien superwizować się pod okiem bardziej doświadczonego mentora.

Oczywiście, w trosce o dobro pacjenta, każda superwizja w psychologii jest anonimowa. Psychoterapeuta nie zdradza żadnych informacji personalnych na temat pacjenta – nie podaje jego danych osobowych, wieku ani zawodu, w jakim pracuje. Omawiany jest jedynie przypadek psychologiczny, bez odniesienia do prywatnego życia pacjenta.

Superwizja i jej trzy aspekty

Superwizja, zgodnie z klasycznym podziałem, obejmuje trzy aspekty:

• formacyjny – poszerzający kompetencje psychoterapeuty. W czasie spotkań superwizor może udzielać rad, jak należy poprowadzić dalszą terapię, w którym kierunku powinna ona zmierzać oraz jak reagować na nowe wątki pojawiające się w trakcie spotkań z pacjentem;
• normatywny – superwizja pomaga ocenić psychoterapeucie, czy jego sposób postępowania i rozmowy z pacjentem jest zgodny z zasadami psychoterapii, a on sam wykazuje odpowiednią postawę etyczną w trakcie swojej pracy;
• wzmacniający – psychoterapeuta na superwizji może nieco odreagować, zniwelować i przepracować nawarstwiające się emocje pojawiające się w trakcie jego sesji terapeutycznych z pacjentami. Te spotkania pozwalają zdystansować się specjaliście, spojrzeć na dany problem z chłodnym podejściem oraz przyjrzeć się sobie i swoim potrzebom, które w ten sposób odkrył.

Częstotliwość spotkań z superwizorem zależy od doświadczenia psychoterapeuty oraz jego potrzeb. Początkujący terapeuci odbywają superwizje bardzo regularnie, nawet raz w tygodniu. Ci bardziej doświadczeni średnio raz, dwa razy w miesiącu, w zależności od terapii, jaką aktualnie prowadzą. Ważne, by wiedzieli, że jeśli czują taką potrzebę, zawsze mogą umówić się na spotkanie ze swoim superwizorem i omówić bieżące tematy, które ich zdaniem wymagają wyjaśnienia.

Superwizja w psychoterapii – niezbędny element pracy psychoterapeuty

Jak widać, superwizja to ważny element pracy psychoterapeuty. Pozwala rozwiązać problemy i skonsultować wątpliwości związane zarówno z przebiegiem terapii, jak i ze stanem emocjonalnym samego terapeuty. Warto jednak pamiętać, że superwizja nie jest formą terapii dla samego specjalisty. Oni już w trakcie studiów sami przechodzą analizę psychologiczną, by jak najlepiej poznać własne emocje i mechanizmy działania, jakie nimi kierują. Zawód psychologa to niezwykle odpowiedzialne zajęcie – trzeba zatem podchodzić do tego z pełnym profesjonalizmem i świadomością.