Niskie poczucie własnej wartości – jak podnieść samoocenę?

Niskie poczucie własnej wartości – jak podnieść samoocenę?

Człowiek może być swoim największym krytykiem lub najwierniejszym przyjacielem. Wszystko zależy od jego samooceny, czyli sposobu, w jaki definiuje samego siebie. Na to przekonanie można w odpowiedni sposób wpływać, a głównym celem takiego działania jest budowanie poczucia własnej wartości. Wysoka samoocena poprawia jakość życia w niemal każdym jego aspekcie.

Co to jest samoocena? Odpowiada psychoterapeuta

Poczucie własnej wartości uwzględnia wszystkie przekonania, jakie mamy na swój własny temat oraz związane z nimi emocji. Postrzeganie samego siebie zależy od rozmaitych czynników zewnętrznych i wewnętrznych. Na te pierwsze wpływ ma w szczególności otoczenie, w którym dorastamy, w tym informacja zwrotna odbierana od najbliższych osób, czyli rodziców lub innych opiekunów w najwcześniejszych latach życia. Można powiedzieć, że każdy człowiek rodzi się z wysokim poczuciem własnej wartości. Dzieci rzadko kiedy odczuwają takie emocje jak strach, wstyd lub niezadowolenie z samych siebie. Dopiero później nabyte, negatywne doświadczenia doprowadzają do pojawienia się braku poczucia własnej wartości. Wśród czynników wewnętrznych należy wyszczególnić indywidualną ocenę dotychczasowych przeżyć, a także poziom wrażliwości danej osoby.

Wysoka a niska samoocena – z czym się wiążą?

Niska samoocena jest spowodowana negatywnymi przekonaniami na swój własny temat, podczas gdy wysoka samoocena stanowi wynik pozytywnego wizerunku samego siebie. Czym skutkuje posiadanie niskiej samooceny? Do najczęściej wymienianych objawów należą:

• permanentne niezadowolenie z samego siebie,
• duża samokrytyka oraz mało realistyczne wymagania,
• problemy z podejmowaniem decyzji,
• nadmierne dbanie o potrzeby innych,
• brak wiary w swoje możliwości,
• ogólne przygnębienie,
• częste porównywanie się do innych osób, w szczególności przez pryzmat odniesionych przez nie sukcesów.

Z kolei wysoka samoocena przejawia się takimi cechami osobowości oraz zachowaniem jak:

• proaktywność w sferze zawodowej i prywatnej,
• ufanie samemu sobie i innym osobom,
• przyjazne podejście do innych ludzi,
• ogólne zadowolenie z życia.

Od czego zależy poczucie własnej wartości?

Uświadomienie sobie czynników, na podstawie których definiujemy poczucie własnej wartości, pozwala skutecznie je wzmocnić. Jednymi z najważniejszych obszarów, które pomagają podnieść samoocenę, są filary poczucia własnej wartości wyodrębnione przez amerykańskiego psychoterapeutę, Nathaniela Brandena. Na pierwszym miejscu należy wyróżnić praktykę świadomego życia, czyli rzeczywiste przebywanie w teraźniejszej chwili. Ile razy dziennie oddaję się marzeniom i jaki ma to wpływ na moją rzeczywistość? Kolejnym krokiem do tego, aby poprawić przekonanie na swój własny temat, jest samoakceptacja. Opiera się ona głównie na akceptowaniu i przyjmowaniu myśli oraz pragnień dokładnie takimi, jakie są – jest to nic innego jak uświadomienie sobie własnej osobowości. Żeby zwiększyć poczucie własnej wartości, należy zacząć brać odpowiedzialność za swoje decyzje. Dzięki temu zyskujemy prawdziwą moc sprawczą i jesteśmy świadomi tego, jak bardzo jakość naszego życia zależy od codziennie podejmowanych decyzji. Budowanie poczucia własnej wartości nie byłoby możliwe również bez asertywnego zachowania. Kolejnym istotnym celem jest wyznaczanie sobie celów życiowych. Nadaje to sens naszym codziennym działaniom i sprawia, że mamy do czego dążyć. W ten sposób budujemy w sobie naturalne przekonanie co do tego, że nasze życie rzeczywiście ma sens. Ostatnim istotnym krokiem, który pozwala pracować nad poczuciem własnej wartości, jest przestrzeganie określonych wartości. Czyny, które pozornie szkodzą, przede wszystkim drugiej osobie, takie jak kłamstwo, kradzież lub agresja, tak naprawdę degradują nasze własne poczucie wartości. Ten obszar odnosi się również do norm, jakimi kierujemy się w życiu na co dzień – być może działanie zgodnie z własnymi wartościami będzie wymagało zburzenia wizji świata, jaką do tej pory wpajało nam otoczenie? Kolejność wymieniania poszczególnych filarów nie ma znaczenia, jako że każdy z nich jestem tak samo ważny.

Jak odbudować poczucie własnej wartości?

Wspomnieliśmy wcześniej, że każdy z nas rodzi się z niezachwianie pozytywną opinią na swój temat. Dlatego poprawa poczucia własnej wartości powinna być postrzegana bardziej jako proces odbudowy niż zdobywania czegokolwiek nowego. Istnieje kilka technik poprawy samooceny. Wśród nich znajdują się rozwój osobisty, praktykowanie wdzięczności oraz oddanie się swoim pasjom. Niektóre osoby uzyskują również znaczne postępy za pomocą afirmacji. Ze względu na to, że obraz samego siebie stanowi niezwykle istotny aspekt życia, poleca się skorzystanie z usług psychologów w celu poprawy swojej samooceny. Dotyczy to zwłaszcza osób, które cierpią na obniżone poczucie własnej wartości z powodu złożonych przeżyć ciągle powodujących cierpienie. Rozpracowanie tych uczuć pod okiem specjalisty, w czasie psychoterapii indywidualnej, pozwala skutecznie się od nich wyzwolić i rozpocząć nowy etap w życiu.

Pamiętaj, że jakiekolwiek treści medyczne, które przeczytasz w sieci, powinieneś zweryfikować u specjalisty. Szukasz pomocy lub chcesz rozwiązać swój problem? Blogi i fora nie wystarczą. Zaufaj wiedzy lekarzy, psychologów i psychoterapeutów. Nie bój się sięgać po pomoc.